Czerwiec- Sierpień 01 (01) 2015
Wydanie Czerwiec - Sierpień 2015 Polish Journal of Nutrition:

Sprawozdanie z V Ogólnopolskiej Konferencji Dietetyki Congressus Dietetica
Aneta Antczak, Wojciech Kosakowski

Wywiad z prof. Januszem Książykiem
Aneta Antczak

Ochrona danych osobowych w gabinecie dietetyka
Aneta Sieradzka
Kancelaria Prawna Świeca&Wspólnicy

Niemowlę z nowo rozpoznaną fruktozemią- przypadek kliniczny
Infant with newly diagnosted fructosemia- case study

 
Ewa Ehmke vel Emczyńska – Seliga
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”

Słowa kluczowe: fruktozemia, wrodzona nietolerancja fruktozy, fruktoza, dieta
Key words: fructosemia, hereditary frucose intolerance, fructose, diet

Najnowsze doniesienia w leczeniu dietetycznym nieswoistych chorób zapalnych jelit
Updated reports in a nutritional treatment of inflammatory bowel disease

 
Angelika Kargulewicz
Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Metabolicznych i Dietetyki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Słowa kluczowe: nieswoiste choroby zapalne jelit, dieta, żywienie enteralne, niedożywienie
Key words: inflammatory bowel disease, diet, enteral nutrition, malnutrition
 
Streszczenie
Postępowanie dietetyczne stanowi istotny element zarówno profilaktyki, jak i leczenia nieswoistych chorób zapalnych jelit (NZJ). NZJ występują z coraz większą częstotliwością w krajach wysoko rozwiniętych, natomiast czynnikiem intensyfikującym ryzyko zachorowania jest dieta o znacznym stopniu przetworzenia. Antygeny pochodzenia żywieniowego wpływają na immunopatogenezę wielu schorzeń przewodu pokarmowego, w tym choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Niedożywienie występuje stosunkowo często w przebiegu NZJ. Odpowiednie postępowanie dietetyczne, w tym żywienie enteralne, ma na celu prewencję rozwoju osteoporozy oraz zapewnienie odpowiedniego wzrostu i rozwoju u dzieci. W publikacji zostały omówione poszczególne modele żywieniowe (FODMAP, dieta semiwegetariańska, GFD, LOFFLEX) oraz ich wpływ na przebieg nieswoistych chorób zapalnych jelit.
 
Abstract
Nutritional management is of great importance in a prevention and treatment of inflammatory bowel disease (IBD). The incidence of IBD has significantly risen especially in highly developed countries. The risk factor for IBD development is a processed diet. Food antigens influence immunopathogenesis of many gastrointestinal disorders, including Crohn’s disease and colitis ulcerosa. Malnutrition occurs relatively often in the course of IBD. A proper nutritional therapy including enteral nutrition reduces the risk of osteoporosis development and ensures an adequate growth in children. Above article elaborates particular dietary approaches (FODMAP, semivegetarian diet, GFD, LOFFLEX) and evaluates their impact on the course of inflammatory bowel disease.   
  • opis kliniczny przypadku niemowlęcia z nowo rozpoznaną fruktozemią;
  • prawidłowe bilansowanie diet wegetariańskich;
  • bezpieczeństwo stosowania suplementów na odchudzanie - przegląd badań;

Najnowsze doniesienia na temat zaleceń żywieniowych u chorych na POChP.

Dominika Mękal¹, Anna Doboszyńska²
¹Zakład Pielęgniarstwa Klinicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Szpital Wielospecjalistyczny im. Stanley Dudricka, Skawina
²Katedra Pulmonologii i Infekcjologii, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Katedra Pielęgniarstwa, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, SPZGiChP Olsztyn
 
Słowa kluczowe: przewlekła obturacyjna choroba płuc, niedożywienie, żywienie w POChP
Key words: chronic obstuctive pulmonary disease, malnutrition, nutrition in COPD
 
 
Streszczenie:
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest jednym z głównych problemów zdrowotnych na świecie. Światowa Organizacja Zdrowia przewiduje, że w 2020 roku POChP będzie trzecią co do częstości przyczyną śmierci. Szacuje się, że niedożywienie w przebiegu POChP dotyczy 10-15% pacjentów z łagodną lub umiarkowaną postacią choroby. Wiele badań wykazało, że niski wskaźnik masy ciała (BMI) i niski wskaźnik beztłuszczowej masy ciała (FFMI) są głównymi czynnikami ryzyka zgonu.   
Na świecie coraz więcej uwagi poświęca się badaniom wpływu stosowanej diety na poprawę jakości życia chorych na POChP. Poszukiwane są ciągle nowe rozwiązania, które potwierdzą pozytywny wpływ zastosowanej interwencji żywieniowej na poprawę jakości życia tych chorych.

Abstract:
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is one of the most important health problems all over the world, World Health Organization predicts that it will be the third cause of death by 2020.It is estimated that malnourishment in COPD affects 10% to 15% patients with mild o to moderate form of the disease. Several studies have shown that both low body mass index (BMI) and fat free mass index (FFMI) are the main nutritional predictors of death in COPD patients.
More and more attention is paid to studies on an effect of the applied diet on improvement of patients’ quality of life worldwide. New methods to confirm positive effect of nutritional intervention on improved quality of life are sought-after.


Zagrożenia i bezpieczeństwo stosowania suplementów diety 
Health risks and safety of using diet supplements 

 
Bożena Waszkiewicz-Robak
Zakład Żywności Funkcjonalnej i Towaroznawstwa, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Słowa kluczowe: suplementy diety, spożycie, składniki bioaktywne, interakcje składników, bezpieczeństwo zdrowotne
Key words: diet supplements, intake, bioactive components, component interactions, health safety

Streszczenie
W pracy omówiono różne aspekty stosowania suplementów diety w żywieniu człowieka. Scharakteryzowano dynamikę produkcji tej kategorii żywności w latach 2006–2014 oraz podano planowane tempo wzrostu produkcji do 2018 r. Oceniono powszechność stosowania suplementów diety przez różne grupy konsumentów. Wskazano także główne powody ich spożywania, a ponadto scharakteryzowano korzyści i zagrożenia wynikające  ze spożycia różnych substancji bioaktywnych zawartych w tych produktach. Stwierdzono, że suplementy diety są zbyt chętnie spożywane, co tłumaczy się ich powszechną dostępnością oraz zachęcającymi reklamami producentów. Wskazano, że przed podjęciem decyzji o stosowaniu suplementów diety ważna jest wcześniejsza ocena stanu odżywienia oraz sposobu żywienia danej osoby. Suplementacja diety powinna być bowiem ukierunkowana na dostarczanie tylko tych składników bioaktywnych, które są w organizmie w niedoborze lub których jest bardzo mało w codziennej diecie. W związku z tym zaproponowano kolejność wyboru produktów spożywczych, której należy przestrzegać przy prawidłowym bilansowaniu diety. Zwrócono także uwagę, że niektóre składniki suplementów diety mogą wchodzić w interakcje z lekami lub innymi składnikami żywności. Interakcje te mogą wywoływać działania niepożądane, zwiększające ryzyko wielu schorzeń niezakaźnych. W związku z tym wskazuje się na konieczność konsultacji konsumenta z lekarzem lub dietetykiem w zakresie wyboru i stosowania suplementów diety.

 
Summary
The paper discussed various aspects of using diet supplements in human nutrition. The dynamics of this food production in 2008 – 2014 was characterized and the planned pace of production growth till 2018 was provided. The universality of diet supplement use by different consumer groups was assessed. The main reasons for the consumption of diet supplements were supplied. Moreover, the benefits and dangers of using various bioactive substances contained in the products were listed. It was proven that the products are purchased too eagerly due to the common access to diet supplements and encouraging producer commercials. It were stated that prior to the decision on using diet supplements, it is essential to assess the person’s nutrition. Diet supplementation should be directed at supplying only these bioactive components that the body is deficient in or that are scarce in a daily diet. Therefore, the order of food product selection that should be abided by when balancing a diet property were suggested. Moreover, the attention was drawn to the fact the some diet supplement components may interact with drugs or other food components. These interactions may have side effects, increasing the risk of numerous non-infectious disorders. Therefore, it is advisable to contact a doctor or dietician before selecting and using diet supplements.

Prawidłowe bilansowanie diet wegetariańskich
Proper balancing of vegetarian diets


Hanna Stolińska
Zakład Żywienia i Dietetyki z Kliniką Chorób Metabolicznych i Gastroenterologii Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie
 
Słowa kluczowe: wegetarianizm, weganizm, zbilansowana dieta, porcje produktów
Keywords: vegetarianism, veganism, balanced diet, portions of products

Streszczenie
Niezależnie od rodzaju stosowanej diety przy złym jej zbilansowaniu bardzo często dochodzi do niedoborów pokarmowych i osłabienia funkcjonowania organizmu. Dlatego też jedynie odpowiedni dobór produktów spożywczych pozwala na czerpanie korzyści zdrowotnych z prawidłowo skomponowanej diety wegetariańskiej. Podczas komponowania codziennych posiłków należy zwrócić uwagę przede wszystkim na ich urozmaicenie oraz udział odpowiedniej ilości porcji produktów wchodzących w skład wegetariańskiej piramidy żywienia (produkty zbożowe, warzywa, owoce, produkty białkowe oraz tłuszcze). Dodatkowo należy uwzględnić zwiększone zapotrzebowanie na żelazo, cynk, roślinne źródła wapnia i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, ich regularne spożycie każdego dnia oraz sposoby poprawy przyswajalności wszystkich składników mineralnych. Stosowanie diety wegetariańskiej i wegańskiej wymaga dodatkowo suplementacji witaminy D i B12.

 
Summary
Regardless of the type of diet in poor balancing her very often it comes to malnutrition and poor functioning of the body. Therefore, the only appropriate choice of foods allows you to reap the health benefits of a vegetarian diet properly composed. When composing daily meals should pay attention primarily on their diversity and participation right amount of servings of products included in the vegetarian diet pyramid (cereals, vegetables, fruits, protein and fats). Additionally, you should take into account the increased demand for iron, zinc, calcium and vegetable sources of polyunsaturated fatty acids and regular consumption each day, and ways to improve the assimilation of all minerals. The use of vegetarian and vegan diets require additional supplementation with vitamin D and B12.

Skuteczność oddziaływań dietetycznych w leczeniu zaburzeń ze spektrum autyzmu – przegląd badań
The efficacy of dietary interventions in the treatment of Autism Spectrum Disorders – an overview.


Aleksandra Zagdan, Joanna Spytek
Instytut Psychologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Słowa kluczowe: autyzm, diety eliminacyjne, gluten, suplementacja, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, konsekwencje psychologiczne
Keywords: autism, elimination diets, gluten, supplements, gastrointestinal symptoms, psychological consequences
 
Streszczenie
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) opisywane są zwykle jako uogólnione nieprawidłowości obejmujące sztywne wzorce zachowań, komunikację oraz wchodzenie w interakcje społeczne. Duży odsetek rodziców zgłasza ponadto dolegliwości żołądkowo-jelitowe u swoich dzieci, przez co zainteresowanie specjalistów zaczyna się kierować w stronę ewentualnych oddziaływań dietetycznych. W artykule odwołano się do przykładów najczęściej stosowanych interwencji żywieniowych, ze szczególnym uwzględnieniem diet eliminacyjnych oraz suplementacji. W ramach tych pierwszych zwrócono uwagę na dietę bezglutenową, bezmleczną oraz dietę specyficznych węglowodanów, a także na przypuszczalne mechanizmy ich działania, włączając w to hipotezę zwiększonej przepuszczalności jelitowej i teorię opioidową. Przywołano także szereg badań dotyczących suplementów stosowanych w ASD (witamina B6, kwasy omega-3, melatonina, probiotyki), zwracając uwagę na dowody ich skuteczności, sposób działania tych substancji oraz ewentualne skutki uboczne. W ramach podsumowania dokonano krytycznej analizy wymienionych oddziaływań dietetycznych. Odniesiono się także do psychologicznych konsekwencji wprowadzania zmian żywieniowych u dziecka z ASD i motywów kierujących rodzicem podejmującym decyzję o wprowadzeniu diety eliminacyjnej u dziecka.

Abstract
Autism spectrum disorders (ASD) are described as generalised abnormalities including stereotyped behavioural and communicational patterns and social interactions. A significant percentage of parents reports gastrointestinal issues in their children as well, which is a reason for a shift in clinicians’ interest towards possible dietary interventions. This paper discusses the most common dietary interventions, ie: gluten-free casein-free diet and specific carbohydrates diet as well as their possible mechanisms of action, including leaky-gut syndrome hypothesis and opioid theory. A reference to a variety of research regarding supplement usage in ASD (vitamin B6, omega-3 fatty acids, melatonin, and probiotics) is made, with the emphasis on empirical evidence, the mechanism of action and potential side-effects. A critical analysis of the above dietary interventions is presented, as well as psychological consequences of changes in food intake patterns in a child with ASD and their parents.
 
Rozpowszechnienie nieprawidłowych postaw związanych z odżywianiem się i ich korelaty psychologiczne u dziewcząt w wieku 13 i 18 lat
The prevalence of abnormal eating attitudes and its psychological correlates in girls aged 13 and 18 years.
 
Leszek Putyński
Zakład Psychopatologii i Psychologii, Instytut Psychologii Klinicznej, Wydział Nauk o Wychowaniu Uniwersytet Łódzki

Słowa kluczowe: postawy wobec odżywiania się, zaburzenia odżywiania się, uwarunkowania psychologiczne
Key words: eating attitudes, eating disorders, psychological variables

Streszczenie
Rozpowszechnienie nieprawidłowych postaw związanych z odżywianiem się i ich korelaty psychologiczne u dziewcząt w wieku 13 i 18 lat. Badania nad nieprawidłowymi postawami wobec odżywiania się są rzadko podejmowane w Polsce. Artykuł przedstawia wyniki badań nad postawami wobec odżywiania się u dorastających dziewcząt.
Badaniom poddano dwie grupy dziewcząt: w wieku 13 lat (N=64) i 18 lat (N=60), stosując Kwestionariusz Zaburzeń Odżywiania (EDI) autorstwa Garnera, Olmsted i Polivy.  EDI jest narzędziem często stosowanym w badaniach epidemiologicznych na populacjach osób zdrowych i chorych. Osiem wymiarów EDI (Dążenie do szczupłości, Bulimia, Niezadowolenie z własnego ciała, Brak poczucia efektywności, Perfekcjonizm, Brak ufności w relacjach interpersonalnych, Świadomość interoceptywna, Obawy przed dorosłością) określają nieprawidłowe postawy związane z jedzeniem oraz osiowe objawy związane z psychopatologią zaburzeń w odżywianiu się.
Wyniki badań wskazują na wysokie nasilenie nieprawidłowych postaw wobec odżywiania się u dorastających dziewcząt w wieku 13 i 18 lat (w tym samym natężeniu), szczególnie w zakresie niezadowolenia ze swej cielesności, zaabsorbowania wagą i restrykcjami dietetycznymi, poczucia wyalienowania interpersonalnego oraz obaw związanymi z dorosłością.
Uzyskane rezultaty wskazują kierunki oddziaływań profilaktycznych i terapeutycznych w przypadku dziewcząt zagrożonych zaburzeniami w odżywianiu.
 
Summary
The prevalence of abnormal eating attitudes and its psychological correlates in girls aged 13 and 18 years. Epidemiological data on prevalence of abnormal eating attitudes in girls are scarce in Poland. The article reports a survey of eating behaviors and attitudes in adolescent girls. 
Two groups of girls aged 13 (N=64) and 18 (N=60) years were investigated using the Eating Disorder Inventory ( EDI) or Garner, Olmsted and Polivy. EDI is commonly used in epidemiological studies on nonclinical and clinical populations. The eight factors of EDI (Drive for thinness, Bulimia, Body dissatisfaction, Ineffectiveness, Perfectionism, Interpersonal distrust, Interoceptive awareness, Maturity fears) identified abnormal eating attitudes and central psychopathological features of eating disorders.
The general results showed that abnormal eating attitudes are frequently found in adolescent girls aged 13 and 18 years (in the same intensity), especially in terms of body dissatisfaction, preoccupation with weight and dieting, a sense of interpersonal alienation and fears of adulthood.
This results given the ways for prevention and therapeutically treatment with girls susceptible to eating disorders.
 



copyright © 2012 Polskie Stowarzyszenie Dietetyków
design by fast4net